نکات مهم برای یاد دادن موسیقی به کودکان
یاد دادن موسیقی به کودکان و بچه ها می تواند کاری سخت و خسته کننده باشد. مخصوصا زمانی که به مطالب تئوری موسیقی و ابزار موسیقی می رسید، اصولا کودکان میلی به یادگیری نداشته و شاید علاقه ای از خود نشان ندهند. اما به عنوان استاد یا نوازنده حرفه ای باید بدانید که این موضوع قسمتی از آموزش موسیقی به کودک است و باید روش های موثر مقابله با این معضل را بدانید. در هر صورت، تکنیک ها و استراتژی هایی وجود دارد که می توانید از آنها استفاده کنید. این ایده ها به دانش آموزان کمک می کنند تا تمایل کودکان برای یادگیری و افزایش توانایی خود در درک دروس موسیقی بیشتر شود.
ما در مطلبی از قبل بهترین روش آموزش موسیقی را بصورت کامل بررسی کردیم و در این صفحه به نکات مهم برای یاد دادن موسیقی به کودک میپردازیم.
۵ نکته تاثیر گذار در یادگیری موسیقی کودکان
در این میان سوال بسیاری از والدین این است که کودک را باید چگونه آموزش داد و بهترین روش برای آموزش موسیقی کودک چیست؟
در جواب این سوال باید به مواردی توجه داشت که تاثیر مستقیمی در تدریس موسیقی کودک داشته و به یادگیری یک ساز به کودک کمک شایانی میکند.
در زیر به اختصار این موارد را بررسی خواهیم نمود.
- هدف آموزش
- سن کودک
- مهارتهای ارتباطی
- میزان علاقه
- بهترین روشها
۱. هدف از آموزش
بسته به اینکه هدف ما به عنوان والدین کودک از آموزش موسیقی چه باشد، روشها میتواند تغییر کند. مثلا اگر به دنبال این هستید که کودکتان فقط اندکی با ریتم در موسیقی آشنا شود و یا علاقه به موسیقی را در او تقویت نمایید باید به دنبال روشهای آموزش گروهی باشید تا فرزندتان در جمع همسالان بتواند به این موضوع دست یابد.
یا اگر برای آموزش او قصد دارید برنامهای طولانی مدت طرحریزی نماید قطعا باید با مشورت مشاورین در آموزشگاه موسیقی استاد و روشی مناسب را برگزینید که کودک در ادامه راه دچار سرخوردگی نشود.
در کل برای مرحله نخست بهتر است تا تمرکزتان روی علاقهمندی و ایجاد انگیزه در کودک باشد تا آموزش صرف، زیرا اگر انگیزش او را برانگیزید ادامه کار بسیار راحتتر خواهد بود. ولی اگر در مرحله نخست کودک به موسیقی بیمیل شود و سردی در او به وجود آید، دیگر به هیچ وجه نمیتوان این حس او را از بین برد. بنابراین، انتخاب یک مرکز از بین لیست آموزشگاه موسیقی کودک تهران میتواند به شما کمک کند تا محیطی شاد و انگیزشی برای کودک فراهم کنید و پایهگذار یک تجربه موسیقی مثبت و پایدار باشید.
۲. سن کودک
اساتید موسیقی کودک، معمولا برای شروع سن سه سالگی را پیشنهاد میکنند که البته میتواند بنا به استعدادها و تفاوتها در کودکان زودتر یا دیرتر نیز باشد.
با مشورت مشاورین در آموزشگاه موسیقی میتوانید بهترین زمان را برای شروع آموزش موسیقی به فرزندتان بیابید. در کل از زمانی که کودک بتواند با همسالان خود ارتباط برقرار کنند حتما خواهند توانست که موسیقی را شروع نمایند. برای سنین کمتر آموزش دشوارتر خواهد شد ضمن اینکه شاید بازده خوبی هم نداشته باشد.
ارتباط گیری کودک با هم سالان و با استاد موسیقی او را قادر خواهد کرد که بتواند بازیهای ریتمیک موسیقی را اجرا کند و از این طریق میتوان او را با ریتم در موسیقی آشنا کرد که یکی از مهم ترین جنبههای موسیقی میباشد.
باید خاطر نشان کنیم که در این سن نباید انتظار زیادی از کودک داشت چون در حقیقت این یک نوع آماده سازی برای بچهها محسوب میشود و اساتید به هیچ وجه نمیخواهند آموزش اصول خشک موسیقی را از این سن برای بچهها شروع کنند.
در مقاله معیارها و سن آموزش موسیقی به کودک بصورت کامل درباره این موضوع صحبت کردیم.
| سن | ساز |
| زیر ۵ سال | آموزش با شعر سازهایی چون بلز – فلوت |
| بالای ۵ سال تا ۱۰ سال | آموزش تنبک – دف – فلوت |
| بالای ۱۰ سال | پیانو – گیتار – ویلن |
۳. مهارت های ارتباطی
در کل باید گفت که کودکانی که ارتباط بهتری با اطرافیان و جهان پیرامون خود دارند برای آموزش موسیقی مستعد تر هستند و این به خاطر آن است که برای آموزش این مهارت ها بسیار موثر است و اگر این مورد در کودک ضعیف باشد باید به تقویت آن پرداخت که آموزش موسیقی خود نیز به بهبود این مورد بسیار کمک می کند.
یادگیری موسیقی استعداد می خواهد
بهتر است اگر کودک در این مورد مشکل دارد برای شروع با او همراه باشید تا اندکی پیش رود و سپس خواهید دید که خود ادامه راه را به راحتی طی میکند.
۴. میزان علاقه
این موردی است که گاهی حتی در کودکان با سن بسیار پایین مشاهده میکنیم و شاید در برخی کودکان کمتر باشد ولی هر چقدر که کودک به موسیقی و کارها و بازیهای ریتمیک بیشتر علاقه نشان دهد حتما برای آموزش نیز استعداد بیشتری خواهد داشت.
۵: روش های یادگیری زبان به کودک
میتوانید از روشهای متنوعی برای آموزش زبان به کودکان استفاده کنید. در جدول زیر، برخی از این روشها همراه با توضیحات مختصر ارائه شده است:
| روش آموزش | توضیح |
|---|---|
| استفاده از بازیها و فعالیتهای سرگرمکننده | بازیهایی مانند بازیهای حرکتی و حافظه که به تقویت واژگان و گرامر بهصورت سرگرمکننده کمک میکنند. |
| استفاده از منابع تعاملی آنلاین | وبسایتها و پلتفرمهای تعاملی که مهارتهای زبانی را در محیط آنلاین تقویت میکنند. |
| داستانسرایی و بازیهای نقشآفرینی | استفاده از داستانها و بازیهای نقشآفرینی برای تمرین مکالمات در سناریوهای واقعی. |
| استفاده از وسایل بصری و کاردستی | استفاده از کارتهای تصویری، پوسترها و فعالیتهای کاردستی برای تقویت یادگیری بصری. |
| استفاده از موسیقی و ترانهها | آهنگها و ترانهها که به کودکان کمک میکنند تا تلفظ و واژگان را به روشی جذاب یاد بگیرند. |
| آموزش موضوعی | استفاده از موضوعات مرتبط با علایق کودکان مانند حیوانات و فصول برای یادگیری عمیقتر زبان. |
| تشویق به کار گروهی و همکاری | فعالیتهای گروهی که تعامل اجتماعی را تقویت کرده و اعتماد به نفس در استفاده از زبان را افزایش میدهند. |
| فعالیتهای فیزیکی و حرکتی | استفاده از انرژی بالای کودکان برای آموزش زبان از طریق بازیها و فعالیتهای حرکتی. |
| گفتگو و مکالمه | تشویق کودکان به درک و پاسخ به سؤالات به زبان انگلیسی بدون اجبار به پاسخدهی کامل به این زبان. |
| روشهای شنیداری و دیداری | استفاده از انیمیشنها، داستانها و دیکشنریهای تصویری برای تقویت مهارتهای شنیداری و دیداری. |
| نوشتن و فعالیتهای خلاقانه | تشویق کودکان به نوشتن و خلق کاردستیهای مرتبط با واژگان جدید برای تقویت مهارتهای نوشتاری. |
تاثیر موسیقی در کودکان
در پی اثبات نقش مثبت یاد دادن موسیقی به کودکان در رشد ذهنی کودک و فواید بیشمار آن در روند رشد کودکان، بسیاری از والدین به دنبال آموزش صحیح موسیقی به فرزندانشان بر آمده اند و در این میان یکی از زیر شاخههای مهم در آموزشگاه موسیقی شکل گرفته است که به آموزش تخصصی موسیقی کودک در آموزشگاهها اختصاص دارد.
۱. برای آموزش موسیقی کودک استراتژی مناسب بچینید
هر کلاس موسیقی متفاوت است و برنامه ریزی خاصی دارند. داشتن یک استراتژی مناسب برای کلاس موسیقی کودکان، به این معنی است که وقت شما هدر نمی رود. بهترین راهکار این است که کلاس را بر اساس الگوهای رفتاری خود و کودکان برنامه ریزی کنید و شوق و هیجان را عنصر اصلی کلاس قرار دهید. در این راستا دانش آموزان از روحیه شما استفاده می کنند و حتی بیشتر از حد معمول نیز جذب موسیقی می شوند. برای آشنایی بیشتر با آموزشگاه های موسیقی میتوانید به مطلبی بنام معیار انتخاب یک آموزشگاه موسیقی خوب، که از قبل منتشر کرده ایم مراجعه فرمایید.
۲. بازی را چاشنی آموزش کنید
شرط می بندیم بهترین دوران مدرسه شما، زمانی بوده که در کنار بازی به یادگیری موضوعات تئوری می پرداختید. در حوزه آموزش موسیقی کودکان نیز همین موضوع صدق می کند. روش های سرگرم کننده مانند بازی، رقابت یا همکلاسی ها، طرح سوال و فعالیت های بدنی در حین آموزش موسیقی باعث شده کودک به سرعت موسیقی را به حافظه بسپرد و در تمرینات نیز موفق شود. این روش برای معلمان موسیقی بسیار کارآمد بوده و عملکرد کلاس را بهبود بخشد.
۳. بر اساس سن و توانایی تمرین دهید
اگر در زمینه آموزش موسیقی کودک فعالیت می کنید باید بدانید که هر کودک تا چه اندازه ای توانایی یادگیری دارد. برای مثال سن شروع یادگیری موسیقی از ۵ سال است. اگر در کلاس خود کودک ۶ ساله هم دارید، باید تمرینات متفاوت به آنها دهید. زیرا قدرت تمرکز و یادگیری هر کودک با کودک دیگر متفاوت بوده و نباید به یک اندازه به آنها توجه شود. در اصل کودک ۵ ساله به توجه بیشتری نیاز داشته و باید تمرینات کمتری به آنها بدهید.
به طور کلی، بچه ها هنگام تمرینات زیاد بی حوصله می شوند و علاقه ای به ادامه کلاس نخواهند داشت. در نتیجه سعی کنید در آموزش موسیقی به کودک سناریو آسان و سرگرم کننده ایجاد کنید. پیشنهاد ما این است که تمرین کودکان بسته به رده سنی آنها باید از ۵ تا ۱۵ دقیقه باشد.
۴. علاقه شاگردان را پیدا کنید
در قدم های اول شروع کلاس، می توانید دانش آموزان را با آموزش آهنگ ها یا ژانرهای مورد علاقه آنها درگیر کنید. انواع موسیقی می توانند منابع ارزشمندی برای آموزش و یادگیری باشند. نیازی به چسبیدن به ژانرهایی نیست که بطور سنتی با دروس رسمی موسیقی همراه بوده اند. سبک های کلاسیک یا باروک کودکان را بی حوصله کرده و اغلب میلی به ادامه کلاس ندارند.
۵. از تکنولوژی استفاده کنید
بچه های امروزی عاشق تکنولوژی هستند. فناوری امروز منبع خوبی برای آموزش موسیقی بود و موجب شده مطالب را سریع تر یاد بگیرند. برای مثال یوتیوب منبع عالی برای ویدیو است. می توانید ویدیویی کودکانه همراه با موسیقی را به آنها نشان دهید و از آنها بخواهید آهنگ را بنوازند. همچنین نمایش فیلم از اجراهای زنده روشی عالی برای آموزش به دانش آموزان خود در مورد نحوه نواختن سازها است. همچنین این یک راه خوب برای دیدن هنرمندان مشهور در حال اجرا است؛ به خصوص اگر کودک به آن هنرمند علاقه داشته باشد.
۶. بین دانش آموزان تعامل ایجاد کنید
در حالی که تمرین فردی می تواند بخش مهمی از یادگیری نواختن ساز باشد، تعامل راه موثر دیگری برای آموزش موسیقی کودک است. یادگیری مشارکتی به کودکان کمک کرده، مهارت های خود را افزایش دهند و ایرادات را به سرعت تصحیح کنند. خبر خوب این است که در کنار مشارکت در یادگیری، به کودکان می آموزید همکاری صمیمانه چقدر در زندگی آنها تاثیر خواهد داشت. در نتیجه یادگیری گروهی می تواند قدرتمندتر از یادگیری فردی باشد و کودکان را اجتماعی تر بار آورد. قرار دادن دانش آموزان در گروه برای آموزش موسیقی کودک یا تمرین نتایج چشمگیری خواهد داشت و بازخورد مثبت کلاس را افزایش می دهد.
سوالات متداول
۱. بهترین سن برای شروع آموزش موسیقی به کودکان چه زمانی است؟
شروع آموزش موسیقی میتواند از سنین پایین آغاز شود. بسیاری از متخصصان معتقدند که آشنایی کودکان با موسیقی باید کمی بعد از تولد شروع شود و تا قبل از یک سالگی ادامه یابد. از حدود ۳ سالگی، کلاسهای اصول موسیقی شروع میشوند و بین ۵ تا ۹ سالگی زمان مناسبی برای شروع یادگیری ساز است. البته، سن دقیق شروع به تواناییها و علاقه کودک بستگی دارد.
۲. چگونه میتوان ساز مناسب برای کودک انتخاب کرد؟
انتخاب ساز مناسب برای کودک به عوامل مختلفی بستگی دارد، از جمله علاقه کودک به صدای ساز، فیزیک بدنی و سن او. مشاوره با اساتید موسیقی و تجربه نواختن سازهای مختلف میتواند در انتخاب ساز مناسب کمککننده باشد.
۳. آیا آموزش موسیقی به بهبود هوش و خلاقیت کودکان کمک میکند؟
بله، آموزش موسیقی میتواند به تقویت هوش، افزایش تمرکز، بهبود مهارتهای حرکتی و توسعه خلاقیت در کودکان کمک کند. تحقیقات نشان داده است که یادگیری موسیقی میتواند بر تقویت هوش و بالا رفتن سرعت یادگیری کودکان در علوم دیگر و نیز بالا رفتن مهارتهای حرکتی تأثیر مثبت داشته باشد.
۴. چه مدت زمانی طول میکشد تا کودک بتواند یک ساز را به خوبی بنوازد؟
مدت زمان لازم برای تسلط بر یک ساز بستگی به میزان تمرین، استعداد فردی و روش آموزش دارد. با تمرین منظم و مداوم، معمولاً میتوان در چند ماه به سطح قابل قبولی رسید، اما برای تسلط کامل ممکن است سالها زمان نیاز باشد.
۵. آیا برای شروع یادگیری موسیقی نیاز به خرید ساز گرانقیمت است؟
خیر، برای شروع میتوان از سازهای با کیفیت متوسط و قیمت مناسب استفاده کرد. با پیشرفت در نواختن، میتوانید به فکر خرید سازهای حرفهایتر باشید.
۶. آیا یادگیری موسیقی به تحصیلات مدرسهای کودکان لطمه میزند؟
خیر، یادگیری موسیقی میتواند به بهبود عملکرد تحصیلی کودکان کمک کند. تحقیقات نشان داده است که آموزش موسیقی میتواند مهارتهای شناختی و تمرکز را تقویت کند.
۷. چگونه میتوان انگیزه کودک را در طول فرآیند یادگیری موسیقی حفظ کرد؟
تعیین اهداف کوتاهمدت و بلندمدت، شرکت در گروههای موسیقی، شرکت در کنسرتها و گوش دادن به موسیقیهای متنوع میتواند به حفظ انگیزه کودک کمک کند. همچنین، ایجاد محیطی حمایتی و تشویقکننده در خانه و مدرسه میتواند تأثیر مثبتی داشته باشد.
۸. آیا برای شروع یادگیری موسیقی نیاز به داشتن استعداد خاصی است؟
هرچند داشتن استعداد میتواند فرآیند یادگیری را تسهیل کند، اما با تمرین منظم و پشتکار، هر فردی میتواند مهارتهای موسیقی را بیاموزد.
۹. آیا میتوان بدون یادگیری نتخوانی، موسیقی را یاد گرفت؟
هرچند نتخوانی بخش مهمی از موسیقی است، اما برخی از سبکهای موسیقی بیشتر بر شنیدار و تکرار تمرکز دارند. با این حال، یادگیری نتخوانی میتواند درک عمیقتری از موسیقی فراهم کند و امکان نواختن قطعات پیچیدهتر را میسر سازد.
۱۰. آیا آموزش موسیقی به کودکان زیر ۳ سال توصیه میشود؟
آموزش مستقیم به صورت قدم به قدم برای کودکان باید بالای سه سالگی صورت گیرد، ولی پرورش خلاقیت و مهارتها با استفاده از بازیهای آوازی، ریتمیک و… زیر سه سال هم میسر است.
کاری که برای یاد دادن ریتم به کودکان میشود انجام داد چیست؟ راهی خاص یا بازی خاصی برای این کار دارید؟
بهترین سن شروع آموزش موسیقی به کودکان چیست و آیا تفاوت سنی در یادگیری موثر است؟
آیا روشهای شما برای تقویت مهارتهای ارتباطی کودکان در موسیقی موثر بوده؟ مثالی دارید که بتوانم بیشتر بفهمم؟
آیا تجربهای از کودکی که علاقهاش به موسیقی با حمایت والدین بیشتر شده، دارید؟ دوست دارم تجربههایتان را بشنوم.
روش استفاده از تکنولوژی در آموزش موسیقی به کودکان چیست و آیا مؤثر بوده است؟ تحقیقاتی در این زمینه دارید؟
چه نصیحتی برای والدینی دارید که نگراناند کودکانشان به سرعت ساز را یاد نگیرند؟ آیا موردی در این رابطه دارید که بتوانید به اشتراک بگذارید؟
بچهها با چه بازیها یا فعالیتهایی بهتر به ریتم موسیقی علاقمند میشوند؟ پیشنهاد خاصی دارید؟
آیا آموزش موسیقی به کودکان زیر سه سال هم ممکن است و به چه شیوهای انجام میشود؟ تجربیات خود را با ما به اشتراک بگذارید.
چه تفاوتهایی بین تدریس به کودکان و بزرگسالان در موسیقی وجود دارد و کدام روشها را ترجیح میدهید؟
به نظر شما چگونه میتوانیم به کودکان کم سن و سال انگیزه بیشتری برای یادگیری موسیقی بدهیم؟ آیا تجربهای در این زمینه دارید که بخواهید به اشتراک بگذارید؟