اصطلاحات بامزه ترکی استانبولی
اصطلاحات و ضربالمثلها مانند پستههای دربسته هستند؛ یعنی عباراتی که معنا و مفهوم آنها، درونشان نهفته است؛ بنابراین از روی معنای لغوی، نمیتوان معنا و مفهوم آنها را دریافت. این اصطلاحات از طریق بازی با کلمات، جملاتی جالب و بامزه را ابداع کرده است که از دیرباز در بین مردمان کشورهای مختلف و در مکالمات روزمره و حتی در کتابها، مورد استفاده قرار گرفتهاند. ما در سری مقالات ترکی استانبولی سعی داشته ایم که مطالب این چنینی را در یک جا برای شما جمع کنیم. در ادامه قرار است با تعدادی از اصطلاحات بامزه ترکی استانبولی آشنا شوید. همراه ما باشید.

لیست لغات و اصطلاحات بامزه ترکی استانبولی
اصطلاحات، واژهها و عبارتهایی هستند که معنایی عمیق دارند و در هر زبان، اصطلاحات بسیار زیادی وجود دارد. بهکمک بهترین آموزشگاه ترکی استانبولی ، میتوانید در مسیر یادگیری زبان استانبولی به روش استادان مجرب و بهطور اصولی، قدم بگذارید.
- Boşver
این اصطلاح پرکاربرد بهمعنای بیخیال و ولش کن است و در موقعیتهایی که بخواهیم به کسی بگوییم، موضوع یا مطلبی را رها و از آن صرف نظر کند، مورد استفاده قرار میگیرد.
مثال: Boşver, önemli değil. – ولش کن، مهم نیست.
- Güle güle kullanın
این اصطلاح در فارسی هم کاربرد دارد و هنگامی که شخصی، یک وسیله جدید خریداری میکند به او میگویند به خوشی استفاده کنی.
مثال: Yeni arabana güle güle kullanın. – به خوشی از ماشین جدیدت استفاده کن.
- Pireyi deve yapmak
شتر از کک ساختن همان ضربالمثل از کاه کوه ساختن خودمان به فارسی است که بهمعنای بزرگنمایی و اغراق در مسائل است.
مثال: Sen o kadar hasta değilsin, pireyi deve yapma. تو آنقدر مریض نیستی، از کک، شتر نساز.
- İlk göz ağrım
این عبارت یعنی، اولین درد چشم من! این اصطلاح را معمولاً برای اولین فرزند مورد استفاده قرار میدهند تا چشم بد از آنها دور باشد!
مثال: Sen benim ilk göz ağrımsın. – تو اولین درد چشم من هستی.
- Fıstık gibi
منظور از مانند پسته در این اصطلاح، بهمعنای بسیار زیبا و جذاب است که برای تعریف و تمجید مورد استفاده قرار میگیرد.
مثال: Fıstık gibi bir araba aldım. – یک ماشین زیبا خریدم.
- Zurnanın zırt dediği yer
این اصطلاح جالب به یک شرایط و موقعیت حساس یا نقطه عطف یک کار اشاره میکند.
مثال: Bu işin zurnanın zırt dediği yerindeyiz. – ما در نقطه حساس این کار هستیم.
- Bedava sirke baldan tatlıdır
این اصطلاح که معمولاً بهتنهایی کاربرد دارد و در جملات دیگر مورد استفاده قرار نمیگیرد، بهنوعی ضربالمثل هم محسوب میشود که معنی آن عبارت است از: سرکه رایگان از عسل شیرینتر است.
- Ağzıyla kuş tutmak
این عبارت یعنی با دهان پرندهگرفتن. به زبان سادهتر بخواهیم بگوییم، بهمعنای این است که هر چقدر هم تلاش کنی این کار امکانپذیر نیست و میسر نمیشود.
مثال: Ağzınla kuş tutsan bile, bu işi yapamazsın. – حتی اگر با دهانت پرنده بگیری، نمیتوانی این کار را انجام دهی.
- Kafayı üşütmek
این اصطلاح درباره سرماخوردن حرف نمیزند بلکه زمانی مورد استفاده قرار میگیرد که بخواهیم بگوییم کسی عقلش را از دست داده و دیوانه شده است!
مثال: O, kafayı üşüttü – او دیوانه شده است.
- Kafam karıştı
زمانی که بهدرستی و دقیق، متوجه موضوعی نشوید با استفاده از این اصطلاح میگویید: گیج شدم!
مثال: Bu konuyu anlamadım, kafam karıştı – این موضوع را نفهمیدم و گیج شدم.
- Balık etli
این اصطلاح بهمعنای گوشت ماهی است؛ اما معادل فارسی آن یعنی توپر! برای درک بیشتر این اصطلاح به مثال دادهشده، توجه کنید.
مثال: Balık etli kadınlar genellikle daha sağlıklı görünür. – زنانی با هیکل توپر، اغلب سالمتر به نظر میرسند.
- Tuzlu
معنای این لغت، مزه شور است؛ اما در برخی جملات که معنای اصطلاحی دارند، معنای گرانقیمت نیز میدهد.
مثال: Bu restoran biraz tuzlu. – این رستوران کمی گران است.
- Boş boğaz
این اصطلاح صفت افرادی است که بسیار پرچانه هستند و حرف و راز دیگران را نیز حفظ نمیکنند. این عبارت همان دهانلق به فارسی است.
مثال: Boş boğaz, yine sırlarımızı söyledi – دهان لق، دوباره اسرارمان را گفت.
- Dişini tırnağına takmak
یعنی دندان را به ناخن زدن! زمانی که کسی برای بهدستآوردن چیزی و رسیدن به یک هدف، تمام تلاش خود را بهکار میگیرد، از این اصطلاح استفاده میشود.
مثال: Bu proje için dişimi tırnağıma taktım – برای این پروژه، خیلی زحمت کشیدم.
- Gözü kara
اصطلاح چشمسیاه در زبان ترکی استانبولی، بهمعنای فرد بیباک و جسور است.
مثال: O, gözü kara bir insandır – او آدمی بیباک است.
- Burnundan kıl aldırmamak
اصطلاح از بینی مو نکشیدن نشان از غرور و تکبر زیاد است. در فارسی میگویند: انگار از دماغ فیل افتاده است.
مثال: Burnundan kıl aldırmaz, çok kibirli biri – از بینی مو نمیکشد، خیلی مغرور است.
- Göz boyamak
این اصطلاح ترکی یعنی چشم را رنگکردن! ترکزبانان بهجای اصطلاح گولزدن و فریبدادن از این عبارت استفاده میکنند.
مثال: Bizi göz boyayarak kandırdı. – او ما را فریب داد.
- Bir kulak ver
اگر بخواهید بگویید گوش کن و حواست را به من بده، میتوانید از این اصطلاح استفاده کنید.
مثال: Bir kulak ver, sana anlatacaklarım önemli – گوش کن، آنچه باید به تو بگویم مهم است.
- Gözden düşmek
وقتی شخصی نزد شما محبوبیت و مقبولیت خود را از دست میدهد با این عبارت میگویید: از چشم افتاد.
مثال: O, yaptığı hatadan sonra gözden düştü. – پساز اشتباهی که کرد از چشم افتاد.
- Başını kaşımaya vakti olmamak
اصطلاح وقت سر خاراندن نداشتن که در فارسی هم بسیار مورد استفاده قرار میگیرد، بهمعنای وقت نداشتن است.
مثال: Bu hafta başımı kaşımaya vaktim yoktu – این هفته وقتی برای خاراندن سرم نداشتم.

با استفاده از لیست مراکز ترکی استانبولی کشور ، میتوانید بهراحتی، بهترین آموزشگاههای شهر خود را، با درنظرگرفتن بودجه و نیاز خود برای یادگیری زبان، پیدا کنید و به تحصیل بپردازید.
تمرینات مربوط به اصطلاحات بامزه ترکی
پساز مطالعه دقیق اصطلاحات بالا با دقت و تمرکز به سؤالات دادهشده، پاسخ دهید.
سؤال ۱) جاهای خالی را با کلمات مناسب پُر کنید.
- .__________ Bu yeni elbise
- .__________ O, son zamanlarda yaptığı hatalardan sonra
- .__________ ,Bu konuda fazla düşünme
سؤال ۲) جملات ترکی استانبولی را به فارسی ترجمه کنید.
- .Bu iş o kadar karmaşık ki, ağzımla kuş tutsam bile başaramam
- .Bu konuyu açıklamakta zorlanıyorum, kafam karıştı
- .O, sırlarımızı hep açıkça anlatıyor; kesinlikle bir boş boğaz
سؤال ۳) جملات فارسی را به ترکی استانبولی ترجمه کنید.
- او به خاطر بیباکیاش حتی به سختترین کارها هم با جرئت میپردازد.
- اینکه او از بینیاش مو نمیکشد، نشاندهندۀ این است که چقدر مغرور است.
- آنها فقط با سخنان پرزرق و برق سعی در فریبدادن، دارند.
پاسخنامه سؤالات
پاسخ سؤال ۱)
- fıstık gibi – این لباس جدید بسیار زیبا و بی نقص است.
- gözden düştü – او، بهخاطر اشتباهاتش در این اواخر از چشمم افتاد.
- Boşver – در این مورد زیاد فکر نکن، بیخیال!
پاسخ سؤال ۲)
- این کار آنقدر پیچیده است که حتی اگر با دهانم پرنده بگیرم، نمیتوانم موفق شوم.
- در توضیح این موضوع مشکل دارم و گیج شدم.
- او همیشه اسرار ما را بهوضوح بیان میکند؛ قطعاً یک دهانلق است.
پاسخ سؤال ۳)
- .O, gözü kara olduğu için en zor işlere bile cesaretle atılıyor
- .Onun burnundan kıl aldırmaması, ne kadar kibirli olduğunu gösteriyor
- .Onlar sadece şatafatlı sözlerle göz boyamaya çalışıyorlar
سخن پایانی
اگر به کشور ترکیه مهاجرت یا سفر کنید، ممکن است در حین گفتوگو با افراد، اصطلاحاتی را بشنوید که از طریق معنای لغوی، متوجه منظور شخص مقابل نشوید؛ بنابراین از اصطلاحات بامزه ترکی استانبولی غافل نشوید، با آنها آشنا شوید و از آنها در مکالمات خود استفاده کنید.




این مقاله به نظر میرسد بسیاری از اصطلاحات جالب را پوشش میدهد، اما سوال من این است که آیا برنامهای برای اضافه کردن ویدیوهای آموزشی دارید؟
موضوع اصطلاحات ترکی استانبولی برای متخصصان زبان بسیار جذاب است. چگونه میتوانیم به بهبود درکمان از این اصطلاحات بپردازیم؟
یادگیری چنین اصطلاحاتی مثل “Boşver” چقدر به تعاملات روزانه کمک میکند؟ آیا منابع آموزشی دیگری هم پیشنهاد میکنید؟
این توضیحات درباره اصطلاح “Kafam karıştı” چقدر دقیق و واضح بود. سوالات بیشتری در این زمینه دارید؟
برای کسانی که در حال یادگیری زبان ترکی هستند، اصطلاحاتی مانند “Zurnanın zırt dediği yer” چقدر حائز اهمیت هستند؟ آیا کلاسهای ویژهای برای آشنایی با چنین اصطلاحاتی برگزار میکنید؟
چطور میتوانیم کاربرد اصطلاحاتی مثل “Kafayı üşütmek” را در مکالمات روزمره بهتر درک کنیم؟ آیا نمونههای بیشتری ارائه میکنید؟
استفاده از اصطلاح “Balık etli” باعث شد معنای توپر را بهتر بفهمم. آیا تدریس این عبارات برای یادگیرندگان زبان ترکی سخت است؟
تابحال اصطلاح “Burnundan kıl aldırmamak” را نشنیده بودم، بسیار جالب است. آیا معادل فارسی دقیقی نیز برای آن دارید؟
چگونه میتوانم دایره اصطلاحات ترکی خود را بهبود ببخشم؟ آیا بهترین آموزشگاه ترکی استانبولی بهطور خاص روی موضوع اصطلاحات تمرکز میکند؟
اصطلاحات بامزه ترکی استانبولی خیلی جالب بودند، مخصوصاً “Fıstık gibi”. آیا برنامهای برای افزودن اصطلاحات بیشتری دارید؟