زمان گسترده در زبان ترکی استانبولی
زمان حال ساده گسترده در زبان ترکی استانبولی یا Geniş zaman، یکی از اصلیترین و کلیدیترین زمانها است که در این زبان کاربردهای فراوانی دارد و در مکالمات روزمره استفاده میشود. همچنین ترکیب زمان گسترده در ترکی با دیگر گرامرها، ساختارهای بسیار مهمی را به وجود میآورد. زمان گسترده از موضوعات سطح A2 ترکی است؛ اما ساختارهای دیگری که به وجود میآورد به سطوح بالاتر تا B2 مربوط میشوند؛ بنابراین، اگر این موضوع را خوب یاد بگیرید، کار شما را در آینده راحتتر خواهد شد. برای ارتقاء سطح دانشتان از این زبان در ادامه با ما همراه باشید.
ساختار و کاربرد زمان گسترده
برای ساختن زمان گسترده، پسوندهای خاصی به ریشه فعل اضافه میشوند. این پسوندها بر اساس حروف صدادار ریشه فعل تعیین میشوند تا هماهنگی صداداری رعایت شود. بهطور کلی، پسوندهای زمان گسترده عبارتاند از: -r، -ar، -er، -ır، -ir، -ur، -ür. انتخاب پسوند مناسب بر اساس آخرین حرف صدادار ریشه فعل صورت میگیرد.
مثال:
| فعل | ریشه فعل | پسوند | صرف در زمان گسترده |
|---|---|---|---|
| yapmak (انجام دادن) | yap | -ar | yapar (انجام میدهد) |
| gelmek (آمدن) | gel | -ir | gelir (میآید) |
استثناها و بیقاعدگیها
برخی افعال در زمان گسترده دارای استثناهایی هستند که نیاز به توجه ویژه دارند. برای مثال، افعالی که به حروف صدادار ختم میشوند، در افزودن پسوندها تغییراتی دارند. همچنین، افعال تکهجایی ممکن است پسوندهای متفاوتی بگیرند.
مثال:
| فعل | ریشه فعل | پسوند | صرف در زمان گسترده |
|---|---|---|---|
| yemek (خوردن) | ye | -r | yer (میخورد) |
| demek (گفتن) | de | -r | der (میگوید) |

کاربرد زمان حال ساده در ترکی استانبولی + مثال
زمان حال ساده (geniş zaman) در زبان ترکی استانبولی یکی از زمانهای اصلی و پرکاربرد است. یادگیری و تسلط بر آن به شما کمک میکند تا بتوانید روانتر و صحیحتر ارتباط برقرار کنید. کاربردهای اصلی این زمان عبارتاند از:
- بیان حقایق عمومی و ثابت: برای بیان جملاتی که حقایق عمومی و غیرقابلتغییر را توصیف میکنند از زمان گسترده استفاده میشود.
.Güneş doğudan doğar
خورشید از شرق طلوع میکند.
- عادات و روتینها: برای بیان کارهایی که بهطور مداوم و بهعنوان عادت انجام میشوند.
.Her gün saat 7’de uyanırım
هر روز ساعت ۷ بیدار میشوم.
- بیان نظرات و احساسات: برای بیان احساسات، نظرات و عقاید که بهطورکلی در مورد یک موضوع خاص وجود دارند.
.Kitap okumayı severim
مطالعۀ کتاب را دوست دارم.
- برنامهها و وقایع آینده: برای بیان برنامهها و وقایعی که در آینده نزدیک به وقوع خواهند پیوست.
.Yarın okula giderim
فردا به مدرسه میروم.
- حکمها و دستورات: در برخی مواقع برای بیان دستورات و راهنماییها نیز از این زمان استفاده میشود.
.Önce ödevini yaparsın
ابتدا تکلیفت را انجام میدهی.
در بهترین کلاس آموزش ترکی استانبولی در تهران میتوانید از صفرتاصد این زبان را در کمترین زمان ممکن یاد بگیرید و بهراحتی با دیگران ارتباط مؤثر برقرار کنید.
نماد زمان گسترده در ترکی استانبولی چیست و چگونه از آن استفاده کنیم؟
نماد زمان گسترده در ترکی استانبولی بهصورت پسوند “-r” / “-ar” / “-er” به فعلها اضافه میشود. برای استفاده از این زمان، ابتدا ریشه فعل را پیدا و سپس پسوند مناسب را به آن اضافه میکنیم. در ادامه، نحوه استفاده از این زمان را بهتفصیل توضیح دادهایم:
۱- افعال تک هجهای (a, ı, o, u)
به ریشه فعل، پسوند “-ar” اضافه میشود.
“yapmak” (انجامدادن) -> “yapar” (انجام میدهد)
۲- افعال دو هجهای (e, i, ö, ü)
به ریشه فعل، پسوند “-er” اضافه میشود.
“gelmek” (آمدن) -> “geler” (میآید)
۳- افعال با ریشه صدادار “a” یا “e”
در صورت لزوم برای تطابق صداداری پسوند “-r” اضافه میشود.
Örnek: “yazmak” (نوشتن) -> “yazar” (مینویسد)
مثال صرف فعلها در زمان گسترده برای افعال مختلف:
- Yapmak (انجامدادن);
- Ben yaparım (من انجام میدهم);
- Sen yaparsın (تو انجام میدهی);
- yapar (او انجام میدهد);
- Biz yaparız (ما انجام میدهیم);
- Siz yaparsınız (شما انجام میدهید);
- Onlar yaparlar (آنها انجام میدهند);
- FİİL: Gelmek (آمدن);
- Ben gelirim (من میآیم);
- Sen gelirsin (تو میآیی);
- gelir (او میآید);
- Biz geliriz (ما میآییم);
- Siz gelirsiniz (شما میآیید);
- Onlar gelirler (آنها میآیند).
نکات مهم:
- در حالت منفی، پسوند “-ma” یا “-me” به ریشه فعل و سپس پسوند زمان گسترده به آن اضافه میشود.
“yapmak” (انجامدادن) -> “yapmamak” (انجامندادن) -> “yapmam” (انجام نمیدهم)
- برای سؤالیکردن جمله، پسوند “mi” / “mı” / “mu” / “mü” پساز فعل و پیشاز ضمیر اضافه میشود.
“Yapıyor musun?” (آیا انجام میدهی؟)
استثناها در زمان حال ساده گسترده زبان ترکی استانبولی
در زمان حال ساده گسترده در زبان ترکی استانبوبی، استثناهایی وجود دارد که شامل تغییرات در ریشه فعل، شکل خاص برخی افعال و نحوه افزودن پسوند زمان گسترده میشود که در ادامه به آنها اشاره میکنیم:
۱- افعال با ریشه تغییرپذیر
ریشه برخی افعال در هنگام تصریف به زمان گسترده، تغییر میکنند. این تغییرات شامل حذف، اضافه یا تغییر حروف میشود.
مثالها:
Vermek (دادن)
- Ben veririm (من میدهم);
- Sen verirsin (تو میدهی);
- verir (او میدهد);
- Biz veririz (ما میدهیم);
- Siz verirsiniz (شما میدهید);
- Onlar verirler (آنها میدهند).
Olmak (شدن)
- Ben olurum (من میشوم);
- Sen olursun (تو میشوی);
- olur (او میشود);
- Biz oluruz (ما میشویم);
- Siz olursunuz (شما میشوید);
- Onlar olurlar (آنها میشوند).
۲- افعال با تغییر در حروف صدادار
در برخی افعال، حروف صدادار در ریشه فعل، هنگام افزودن پسوند زمان گسترده تغییر میکنند.
مثال:
Görmek (دیدن)
- Ben görürüm (من میبینم);
- Sen görürsün (تو میبینی);
- görür (او میبیند);
- Biz görürüz (ما میبینیم);
- Siz görürsünüz (شما میبینید);
- Onlar görürler (آنها میبینند).
۳- افعال با حذف حروف
در برخی افعال در هنگام صرف، حروفی از ریشه فعل حذف میشود.
مثال:
Demek (گفتن)
- Ben derim (من میگویم);
- Sen dersin (تو میگویی);
- der (او میگوید);
- Biz deriz (ما میگوییم);
- Siz dersiniz (شما میگویید);
- Onlar derler (آنها میگویند).
جدول صرف فعل “yapmak” در زمان گسترده:
| ضمیر فاعلی | صرف فعل |
|---|---|
| Ben (من) | yaparım (انجام میدهم) |
| Sen (تو) | yaparsın (انجام میدهی) |
| O (او) | yapar (انجام میدهد) |
| Biz (ما) | yaparız (انجام میدهیم) |
| Siz (شما) | yaparsınız (انجام میدهید) |
| Onlar (آنها) | yaparlar (انجام میدهند) |

تمرین یادگیری زمان گسترده در ترکی استانبولی
تمرینهای تعاملی:
برای تقویت مهارتهای خود در استفاده از زمان گسترده، میتوانید از تمرینهای زیر استفاده کنید:
- تکمیل جملات: جملات ناقص را با صرف صحیح فعل در زمان گسترده کامل کنید.
مثال:
- Ben her sabah saat 7’de _______ (kalkmak).
- O her gün kitap _______ (okumak).
- تبدیل جملات: جملات را از زمان حال استمراری به زمان گسترده تبدیل کنید.
مثال:
- Sen şimdi yemek yiyorsun. → Sen her gün yemek yersin.
- پرسش و پاسخ: با استفاده از زمان گسترده، به سؤالات پاسخ دهید.
مثال:
- Her gün saat kaçta uyanırsın?
- Hangi sporu seversin?
در هر یک از جملات زیر، فعل موردنظر را به زمان گسترده تبدیل کنید:
جملات:
.a) Ben her gün kitap (okumak)
(من هر روز کتاب میخوانم) .Ben her gün kitap okurum
.b) Sen her sabah erken (kalkmak)
(تو هر صبح زود بیدار میشوی) .Sen her sabah erken kalkarsın
.c) O her akşam yemek (pişirmek)
(او هر شب غذا میپزد) .O her akşam yemek pişirir
.d) Biz her hafta sonu sinemaya (gitmek)
(ما هر آخر هفته به سینما میرویم) .Biz her hafta sonu sinemaya gideriz
.e) Siz her gün işten sonra yürüyüş (yapmak)
(شما هر روز پساز کار، پیادهروی میکنید) .Siz her gün işten sonra yürüyüş yaparsınız
.f) Onlar her gün ders (çalışmak)
(آنها هر روز درس میخوانند) .Onlar her gün ders çalışırlar
اگر میخواهید زمان گسترده در زبان ترکی استانبولی را بهتر یاد بگیرید در هر جای کشور میتوانید با مراجعه به لیست آکادمی ترکی استانبولی کشور بهترین آموزشگاه محل اقامت خود را بهراحتی پیدا کنید و این زبان را بیاموزید.
جمع بندی
یادگیری زمان حال ساده گسترده در زبان ترکی استانبولی یک قدم مهم برای تسلط به این زبان است. زمان گسترده در زبان ترکی استانبولی یکی از مباحث مهم گرامری است که با درک صحیح آن میتوان جملات متنوعی ساخت. توجه به استثناها و بیقاعدگیها، استفاده از تمرینهای تعاملی و بهرهگیری از جداول و نمودارها میتواند به یادگیری مؤثرتر این مبحث کمک کند. آشنایی با ساختار این زمان نه تنها در مکالمات روزمره، بلکه در نوشتار و درک متون نیز اهمیت دارد. با تمرین و تکرار و توجه به نکات و استثناهای مختلف در مقالات ترکی استانبولی، میتوانید از این زمان در مکالمات خود استفاده کنید.
سؤالات متداول
- زمان گسترده در زبان ترکی استانبولی چه کاربردهایی دارد؟
- زمان گسترده برای بیان عادات، حقایق عمومی و اعمالی که بهطور مداوم یا همیشگی انجام میشوند، استفاده میشود.
- چگونه میتوان افعال را در زمان گسترده صرف کرد؟
- برای صرف افعال در زمان گسترده، پسوندهای مشخصی به ریشه فعل اضافه میشوند که بسته به حروف صدادار و بیصدا تغییر میکنند.
- آیا در زمان گسترده استثنایی برای برخی افعال وجود دارد؟
- بله، برخی افعال بیقاعده هستند و در صرف آنها تغییراتی وجود دارد که نیاز به یادگیری جداگانه دارد.
- چگونه میتوان تلفظ صحیح افعال در زمان گسترده را یاد گرفت؟
- استفاده از منابعی که فایلهای صوتی ارائه میدهند و تمرین با افراد بومی میتواند به یادگیری تلفظ صحیح کمک کند.
- آیا زمان گسترده معادل دقیقی در زبان فارسی دارد؟
- زمان گسترده در ترکی استانبولی معادل دقیقی در فارسی ندارد، اما میتوان آن را با زمان حال ساده مقایسه کرد.
- زمان گسترده در زبان ترکی استانبولی چیست و چه کاربردی دارد؟
- زمان گسترده (Geniş zaman) در زبان ترکی استانبولی معادل زمان حال ساده در فارسی است و برای بیان حقایق عمومی، عادات، نظرات و برنامههای آینده استفاده میشود.
- چگونه میتوان افعال را در زمان گسترده صرف کرد؟
- برای صرف افعال در زمان گسترده، پسوندهای خاصی مانند “-r”، “-ar” یا “-er” به ریشه فعل اضافه میشوند. انتخاب پسوند مناسب بر اساس حروف صدادار ریشه فعل تعیین میشود.
- آیا در زمان گسترده، استثنائاتی در صرف افعال وجود دارد؟
- بله، برخی افعال دارای تغییرات خاصی در ریشه یا پسوندها هستند که به عنوان استثنا در صرف زمان گسترده محسوب میشوند.
- چگونه جملات منفی را در زمان گسترده بسازیم؟
- برای منفی کردن جملات در زمان گسترده، پسوندهای منفیساز “-ma” یا “-me” به ریشه فعل اضافه شده و سپس پسوند زمان گسترده به آن متصل میشود.
- چگونه میتوان جملات سؤالی را در زمان گسترده تشکیل داد؟
- برای ساختن جملات سؤالی در زمان گسترده، از پسوندهای سؤالی مانند “mi”، “mı”، “mu” یا “mü” پس از فعل و قبل از ضمیر استفاده میشود.




خیلی عالی توضیح دادهاید! زمان حال ساده گسترده را به خوبی توصیف کردهاید. آیا میتوانید بیشتر درباره استثناهای افعال بگویید؟ این قسمت همیشه برایم گیجکننده است!
بسیار جذاب بود، بخصوص برای کسی مثل من که تازه شروع به یادگیری ترکی کرده است. آیا تغییرات پسوندی همیشه در ریشه فعل اتفاق میافتند؟
از مثالهایی که برای افعال تکهجایی دادید ممنونم. چطور میتوانم برای این افعال تمرین بیشتری پیدا کنم؟ کتابهای پیشنهادی دارید؟
عالی بود! من تازه شروع به یادگیری ترکی کردهام و هنوز درباره استثنائات درصرف افعال سوال دارم. میتوانید جزییات بیشتری ارائه دهید؟
از زبان ساده و روشنی که برای توضیحات انتخاب کردهاید، ممنونم. اما، چرا در برخی افعال صدادار تغییر میکند؟ آیا این تغییرات همیشه به همین شکل است؟
محتوای بسیار آموزندهای بود! آیا میتوانید منابع صوتی مناسب برای تلفظ صحیح افعال در زمان گسترده معرفی کنید؟ تلفظ صحیح برای من خیلی اهمیت دارد.
مطلب شما درباره زمان گسترده در ترکی استانبولی خیلی مفید بود. با اینحال، برای یادگیری کامل این زمان بهتر است که کلاس بگیریم؟
خیلی خوب توضیح دادید! میتوانید درباره افعالی که در زمان گسترده تغییر میکنند، بیشتر توضیح دهید؟ به نظر من این بخش کمی پیچیده است و نیاز به اطلاعات بیشتری دارم.
از توضیحات شما درباره “geniş zaman” سپاسگزارم. آیا شما تمرینهای تعاملی کاربردی دیگری به جز اینهایی که ذکر شده، پیشنهاد میدهید؟ تمرینهای بیشتر برای یادگیری بهتر مفید است.
میتوانید بیشتر در مورد چگونگی ساخت جملات سؤالی در زمان گسترده توضیح دهید؟ هنوز کمی گیج میشوم زمانی که فعل و ضمیر باشند.
خیلی مفید بود! آیا برای افعالی که با استثناها در زمان گسترده مطمئن نیستیم، منبع دیگری معرفی میکنید؟
در مورد نحوه تشکیل جملات منفی در زمان گسترده، آیا تمرینات تعاملی بیشتری موجود دارید؟
آیا روش خاصی برای بهخاطرسپاری پسوندها در زمان گسترده وجود دارد که شما توصیه میکنید؟
برای افرادی که تازه شروع به یادگیری ترکی استانبولی کردهاند، آیا یادگیری از روی جدولهای فراهم شده کافی است؟
مبحث استثناها بسیار جالب است! آیا کتاب یا جزوه خاصی وجود دارد که این بیقاعدگیها را به طور دقیقتر آموزش دهد؟
زمان حال ساده گسترده واقعاً به تسلط به ترکی استانبولی کمک میکند. هر روز که تمرین کنید، تسلط بهتری خواهید داشت! آیا شما هم موافقید؟
برای یک زبانآموز متخصص، آیا تفاوتهای دقیقتری بین زمان گسترده و دیگر زمانهای ترکی استانبولی وجود دارد که باید بدانم؟
چگونه میتوانم بهترین کلاس آموزش ترکی استانبولی را برای یادگیری زمان گسترده در تهران پیدا کنم؟
آیا منابع صوتی مناسبی برای تمرین تلفظ صحیح افعال ترکی در زمان گسترده دارید؟ یادگیری این مباحث بسیار جالب است!
یک سؤال: آیا استفاده از زمان گسترده به نوشتار ترکی استانبولی نیز کمک میکند یا فقط در مکالمه کاربرد دارد؟