افزایش اضطراب شدید قبل از کنکور
با نزدیک شدن به روزهای حساس کنکور، بسیاری از کنکوری ها دچار افزایش اضطراب و نگرانی می شوند. این اضطراب در برخی موارد به حد شدید می شود که روند مطالعه و حتی زندگی روزمره فرد را تحت تأثیر قرار خواهد داد. در اینجا، ما قرار است که علت های این اضطراب، تأثیرات و روش مقابله با استرس قبل از کنکور را بررسی کنیم. امیدواریم که داوطلبان بتوانند با ذهنی آرام تر به استقبال این آزمون سرنوشت ساز بروند.
تأثیر اضطراب بر عملکرد تحصیلی داوطلبان
اضطراب یکی از مهمترین عوامل کاهش دهنده عملکرد درسی در بین داوطلبان کنکور محسوب میشود. در شرایطی که ذهن به طور مداوم درگیر نگرانی، ترس از شکست و افکار منفی است، تمرکز بر یادگیری مفاهیم درسی دشوار میشود. در نتیجه این اختلال در تمرکز، افت کیفیت مطالعه، کاهش بازدهی و عدم تثبیت اطلاعات در حافظه بلندمدت به وجود میآید. بسیاری از دانشآموزان با مطالعه سخت و خوبشان، به دلیل اضطراب شدیدی که دارند، نمیتوانند به درستی مطالب درسی را به یاد بیاورند.
علاوه بر جنبههای ذهنی این موضوع، اضطراب شدید پیامدهای فیزیولوژی نیز دارد که میتواند توان جسمی داوطلب را کاهش دهد. اختلال در خواب، تغذیه نامناسب، خستگی مداوم و بیانرژی بودن، همگی بر آمادگی فرد برای شرکت در آزمون تأثیر منفی میگذارند. در نهایت، این عوامل در کنار هم باعث میشوند فرد در روز کنکور نتواند توانایی واقعی خود را نشان دهد. به نحوی که اگر دو روز پس از پایان کنکور همان سوالات را میتواند به خوبی پاسخ دهد.
علائم اضطراب شدید در میان کنکوریها
اگر در گذشته خودتان هم تجربه شرکت در کنکور را داشته باشید، احتمالا در همان نگاه اول هم متوجه اضطراب این افراد می شوید. با این وجود، در اغلب آنها یک سری علائم وجود دارد که هر شخصی با دیدنشان متوجه خواهد شد. این علام شامل چند مورد اصلی است که به صورت مجزا آنها را بررسی میکنیم.
بیقراری و ناتوانی در تمرکز
دانشآموزان مضطرب اغلب نمیتوانند به درستی سر جای خود بشینند یا روی موضوعات درسی تمرکز کنند. پرش ذهن، فراموشی مطالب و مطالعههای نامنظم از جمله نشانههای قطعی این وضعیت هستند. در این شرایط، ذهن فرد مدام از یک موضوع به موضوع دیگر میرود و احساس ناتوانی در مدیریت افکار به او دست میدهد.
۱- احساس خستگی مداوم
اضطراب مزمن باعث میشود بدن به حالت آمادهباش دائمی برود که در نتیجه انرژی زیادی مصرف میکند. این افراد حتی اگر خواب کافی داشته باشند، باز هم احساس خستگی، سنگینی یا بیحالی دارند. این خستگی، یکی از بزرگترین موانع برای ادامهدادن با انگیزه است.
۲- اختلال در خواب
همانطور که میدانید، اضطراب یکی از اصلیترین دلایل بیخوابی است. به همین دلیل، بسیاری از داوطلبان شبها به سختی خوابشان میبرد یا نیمهشب از خواب میپرند. برخی هم خوابهای اضطرابآور میبینند که باعث میشود صبحها با احساس گیجی و بیحوصلگی از خواب بیدار شوند.
۳- تغییر در اشتها
واکنش بدن به اضطراب میتواند متفاوت باشد. برخی از افراد بهصورت ناخودآگاه شروع به پرخوری میکنند، بهویژه خوردن غذاهای شیرین یا چرب. برخی دیگر بهکلی اشتهای خود را از دست میدهند و حتی وعدههای اصلی را هم حذف میکنند. این نوسان تغذیهای کاملا میتواند انرژی و تمرکز فرد را پایین بیاورد.
۴- افکار منفی و ترس از شکست
بسیاری از کنکوریها ذهنشان پر از افکار منفی میشود. دائم با خود فکر میکنند که “نمیتونم”، “همه بهتر از منن” یا “اگه خراب کنم چی؟”. این ترسها باعث کاهش اعتماد به نفس و افزایش احساس ناتوانی، حتی در بهترین و آمادهترین دانشآموزان میشود. در واقع اعتماد به نفس فرد در این گونه مواقع به کلی تخریب میشود.
دلایل اصلی بروز استرس قبل از کنکور
داشتن استرس و اضطراب، آن هم درست قبل از کنکور تنها مختص افراد ضعیف درسی نیست. حتی داوطلبان قوی نیز ممکن است به دلایل مختلفی تحت فشار ذهنی شدید قرار بگیرند. گاهی اوقات، این اضطراب نه به دلیل سختی درسها، بلکه بهخاطر عوامل روانی و محیطی است. شاید این ۵ مورد در میان تمام عوامل مختلف از همه مهمتر هستند.
- انتظارات بالا از سوی خانواده یا جامعه
- مقایسه خود با دیگران
- ترس از آینده و عدم اطمینان نسبت به مسیر شغلی
- نبود برنامهریزی درست و عدم تسلط بر مباحث
- تجربیات شکست یا عملکرد ضعیف در آزمونهای آزمایشی
هر کدام از این دلایل بهتنهایی میتواند فشار روانی زیادی بر داوطلب وارد کند، اما زمانی که چند مورد با هم اتفاق میافتد، میزان اضطراب به اوج خود میرسد. برای جلوگیری از این وضعیت، بهتر است که ابتدا ریشه این اضطرابها شناسایی شود و سپس تمام آنها را ریشهکن کنید.
چگونه از این اضطراب جلوگیری کنیم؟
برای جلوگیری از اضطراب کنکور، باید از همان ابتدا مسیر مطالعه را با برنامهریزی دقیق و متعادل شروع کنید. داشتن زمان مشخص برای مطالعه، مرور، استراحت و خواب کافی، باعث میشود ذهن در آرامش بیشتری قرار بگیرد. تغذیه سالم و دوری از عوامل حواسپرتی مثل شبکههای اجتماعی هم نقش مهمی دارند.
همچنین یکی از مؤثرترین راهها برای جلوگیری و یا درمان اضطراب، استفاده از مشاوره کنکور حرفهای است. مشاور میتواند مسیر شما را شفاف کند و با ایجاد انگیزه، نگرانیها را کاهش دهد. در کنار آن، اعتماد به تلاش خود و دوری از مقایسه با دیگران، کمک میکند اضطراب کمکم از بین برود و تمرکز جای آن را بگیرد.
تکنیکهای آرامسازی ذهن برای داوطلبان کنکور
یکی دیگر از روشهای کنترل اضطراب در دوران کنکور، استفاده از تکنیکهای آرامسازی ذهن است. این تکنیکها باعث میشوند مغز از حالت آشفتگی خارج شده و بازدهی مطالعه بیشتر شود. تنفس عمیق و منظم یکی از سادهترین روشها برای انجام این کار است و فقط باید روزانه چند دقیقه روی دم و بازدم تمرکز کنید.
مدیتیشن نیز میتواند کمک کند تا فرد افکار منفی و ترس از آینده را کنار بگذارد. گوش دادن به موسیقی آرام، پیادهروی در طبیعت یا حتی یک گفت و گوی کوتاه و انگیزشی با یک دوست نزدیک، جزو روشهایی هستند که میتوانند اضطراب را کاهش دهند. مهم این است که داوطلب در طول روز زمانی را فقط به آرامسازی ذهن اختصاص دهد تا فشارها روی او برداشته شوند.
اشتباهات رایج در مواجهه با اضطراب کنکور
برخی از داوطلبان به دلیل فرار از این اضطراب، اشتباهاتی مرتکب می شوند که نهتنها کمکی نمیکند، بلکه شرایط را بدتر میکند. یکی از رایجترین این اشتباهات، مطالعه بیش از حد بدون استراحت است. این روش باعث خستگی ذهنی شدید و کاهش تمرکز میشود.
از طرفی دیگر، برخی افراد با دیدن افت در آزمونهای آزمایشی، فورا ناامید شده و از مطالعه دست میکشند. همچنین بعضیها سعی میکنند اضطراب را نادیده بگیرند و هیچ تلاشی برای کنترل آن نکنند. این کار نیز کاملا اشتباه است، زیرا داشتن کمی اضطراب کنترل شده، بخشی از مسیر موفقیت در کنکور است.
جمع بندی
با وجود تمام سختیها و اهمیت کنکور سراسری، بازهم میتوان گفت که این تنها یک آزمون است و به معنای پایان دنیا نیست. شما چه موفق شوید و چه شکست بخورید، در هر صورت آینده و زندگی ادامه دارد و نباید از تلاش خود دلسرد شوید.
آینده فقط به یک رتبه کنکور بستگی ندارد و ممکن است تلاشهای شما در یک رشته درسی یا زمینه دیگر، همه چیز را تغییر دهد. بنابراین، اضطراب کنکور را رها کنید و فقط روی برنامهریزی و مطالعه خود تمرکز کنید.
بدون دیدگاه